عزيز دولت آبادى
544
سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي )
سپهسالار ، ج 5 ، ص 595 ) 2 - مسالك الاطوار و مشارق الانوار : در چهل مسلك در مقامات عرفانى و اخلاق شيعى اخبارى . نسخهيى از اين كتاب نيز در كتابخانهء سپهسالار ( سابق ) به شمارهء 4 / 5624 نوشتهء سال 1242 هست ( فهرست سپهسالار ، ج 4 ، ص 563 ) . 3 - هشتبهشت : كتابى است اخلاقى در هشتبهشت و نسخهيى در كتابخانهء سپهسالار ( سابق ) به شمارهء 3 / 5624 نوشتهء سال 1242 از روى نسخهء اصل مورخ 1076 هست ( فهرست سپهسالار ، ج 5 ، ص 761 ) ( فهرست نسخههاى خطى ، ج 2 ، ص 1774 ) عرفى تبريزى مولانا عرفى كمانگر از سخنوران روزگار شاهطهماسب صفوى ( 930 - 948 ) بوده و يكصد و سى قصيده در مدح او سروده است . سام ميرزا مىنويسد : مردى فقير و دردمند است و در بحر « گوى و چوگان » مولانا عارفى هروى ( زنده در 842 ) مثنوى گفته است . امين احمد رازى او را به فصاحت بيان و طلاقت لسان توصيف كرده و نوشته است كه در مقابل مثنوى گوى و چوگانى كه به نام شاهطهماسب مزين گردانيد مبلغ چهل تومان صله يافت . از مثنوى اوست : افراخته هم چو سرو قامت * وز هر طرفى ازو قيامت از كاكل آن مه دلافروز * درهم شده عاشق سيهروز برهم زده كاكل مرقع * بر چهرهء مه فكنده برقع از پرتو آفتاب رويش * زرين شده رشتههاى مويش چوگان دو زلف آن جفاجوى * هر سوى دلى ربوده چون گوى چشمش به كرشمه برده دلها * هر گوشه ازو هزار غوغا هر سوى كه يك نگاه مىكرد * صد عاشق بىدل آه مىكرد لعل لبش آب زندگانى * گفتار حيات جاودانى